Pòtoprens, jou dimanch 22 oktòb 2023 a._ Semèn sa kèk ekspè ki t ap travay depi plizyè mwa sou dosye peyi Dayiti a sòti yon rapò tèt chaje ki akize kèk gwo politisyen ak biznisman ki te travay ak gwoup gang pou mete nou nan sitiyasyon katchouboumbe n ap viv jounen jodia la. Nan dokiman sa, non ansyen prezidan Martelly, ansanm ak ansyen palmantè Youri Latortue epi Profane Victor site byen fò kòm moun ki t ap bay bandi yo zam, katouch epi lajan pou yo maspinen pèp la.
Rapò sa ki te pran lari jou mèkredi 18 oktòb 2023 a, rete nan kad rezolisyon 2653 (2022) ki te pran nan Nasyonzini pou sanksyone tout gang, politisyen epi pèsonalite ekonomik ki patisipe nan ensekirite ki gen nan peyi a.
Daprè ekspè Nasyonzini yo ki ekri dokiman sa, plizyè enfòmasyon ta pwouve ansyen kandida pati Tèt Kale a Michel Joseph Martelly te finanse anpil gang, tankou Baz 257, Vilaj Dedye, Tibwa epi Gran Ravin, se li menm ki te konn fè yo jwenn gwo zam fann fwa ak lajan pou simen latwoublay nan zòn Metwopolitèn nan. Mete sou sa, yo konfime pou di ansyen prezidan an se mèt gang 257 la, se li ki te konn bay lajan, zam epi bal pou te anpeche pèp la manifeste kont pouvwa anplas la nan Petyonvil, sitou nan lane 2014. Yo presize gang sila mele nan plizyè zak asasinay, kidnapin epi zafè trafik dwòg an Ayiti.
Ekspè Nasyonzini yo lonje dwèt yo byen long tou sou ansyen senatè Youri Latortue ak ansyen depite Profane Victor ki se 2 pèsonalite ki rive tabli ensekirite nan depatman Latibonit la. Selon rapò a sòti 2016 pou rive 2020, 2 ansyen fonksyonè leta sa yo te mache bay ti jenn gason zam nan tout rejyon Latibonit la, anplis te pwofite bay gang zam, lajan epi bal.
Gen anpil lòt detay enpòtan ki bay nan rapò sa, tankou : dosye polisye yo ki vann 2 500 zam ak bal ki se pwopriyete Lapolis la sòti 2012 pou rive 2023. Rapò a site non biznisman Reynold Deep kòm moun k ap bay bandi lajan pou pwoteje biznis li ki rele DEKA Group. Men, fòk nou di tou rapò sa se yon seleksyon pami tout politisyen ak biznisman ki nan move zafè yo, pou nou sa se sèlman 1% nan akize yo Nasyonzini devwale pou yon rezon oubyen pou yon lòt nan rapò a. Poutan, nich founisè yo dèyè, yo pa di yon mo sou trafik dwòg, trafik moun ak trafik ògann ki rann bandi yo pi opilan sou tout teritwa a. Alòske nan tout zòn bandi yo kontwole se biznis sa yo k ap mennen, paske anyen paka frennen yo!
Pou nou onèt ak tèt nou, rapò sa pa aprann nou anyen ki nouvo paske nou gen plis pase 10 lane n ap repete menm pawòl sa yo epi òganizasyon k ap defann dwa moun isit yo toujou ap lonje dwèt yo sou menm moun sa yo. Men, sa ki pi enterese nou se pwen 2.2.2 a ki pale sou kijan Sendomeng konplis nan pran lajan pou kite kagezon zam ak katouch pase pou antre an Ayiti. Rapò a di yon fizi semi otomatik 5,56 mm ki koute ant $500 a $700 Ozetazini ap vann $2 500 nan mache nwa Sendomeng yon fason ki fè pri yo ka menm 3 fwa plis an Ayiti, paske materyèl sa yo fè eskal kay vwazen an. Ekspè yo soulinye tou biznis ki egziste ant gang 400 mawozo ak peyi Sendomeng, ki yo menm ap founi yo zam ak bal pou yo touye pitit pitit Dessalines yo.
Nan pwen 2.2.2 an, eskpè Nasyonzini y ap pale gwo fransè pou yo di gen anpil otorite tankou polisye ak moun k ap travay nan leta ki sou fwontyè a ki nan move zafè k ap fasilite “pwodui ilisit” yo pase, se yon fason pou yo di endirèkteman “otorite Dominiken ak ayisyen k ap veye fwontyè 2 peyi yo koupab nan kraze peyi a. Nan kèk editoryal nou te konn akize Sendomeng kòm dezyèm peyi aprè Etazini k ap finanse ensekirite a nan peyi Dayiti, men nou te toujou konn jwenn moun ap kritike nou pou pozisyon sa, yo di n ap apiye “teyori konplo” ki pa kanpe sou anyen. Enbyen jodia nou anfas verite a, kòm se nan blan anpil nan nou kwè !
Nou p ap menm etènize nou sou pwen 2.2.1 an ki prezante Etazini kòm pi gwo founisè zam bandi yo nan peyi Dayiti, malgre yo menm ankò yo te ba nou yon gwo anbago sou zam ak bal. Rapò a di ant janvye 2020 ak jiyè 2023, ladwann peyi Etazini sezi 15 938 bal ak 59 zam ki t ap antre an Ayiti, pami yo yon fizi chas, 12 fizi epi yon mitrayèt. Pou nou, sa yo se jwèt ti bebe paske daprè SPAF (Service de permis des armes à feu) Ayiti gen plis pase 40 000 zam san papye, sa vle di yo pa gen kontwòl yo, nou pa konn kiyès k ap sèvi ak yo.
Kidonk, jan peyi Larisi ak Lachin te kanpe dan di nan tout reyinyon konsèy sekirite nasyonzini yo, nou rive konprann pozisyon yo. Se tankou yo di se Etazini ki se sèl founisè Ayiti nan kesyon zam, se Etazini ki dwe jere dezòd sa li kreye a. Nou paka di 100% zam yo sot kay Tonton Sam, men si gen yon bon jan ankèt chif yo ka rive jiska 95%.
Antouka, nou kontan rapò sa pibliye epi yo repete menm konsta nou yo, menmsi dokiman an poko konplè pou nou. Koze ti sanksyon sezi lajan kowonpi yo epi anpeche yo vwayaje se chansonèt fransè, kounya nou rive nan yon faz pou nou fòse lajistis arete moun sa yo, ba yo yon pwosè tout tivis, fè yo dedomaje peyi a epi ba yo prizon tankou tout lòt kriminèl yo. Nou dwe trase yon egzanp pou listwa!
Lòt dosye ki enterese nou se arestasyon Joseph Felix Badio jounen jedi 19 oktòb 2023 a, nan Big Star Market la. Lajistis konsidere Badio kòm youn nan sèvo nan dosye konplo ki te akouche ak zak asasinay sou ansyen prezidan Jovenel la. Badio gen plis pase 2 lane nan mawon, pèsonn pa te konn kote li te pase, britsoukou lapolis met lapat sou li yon jou aprè rapò nasyonzini an fin pibliye. Se tankou se rapò a sitwayen an t ap tann pou li livre tèt li.
Selon responsab pwogram Rezo Nasyonal Dwa Moun yo (RNDDH la), Marie Rosie Kesner Auguste Ducénat, “ Joseph Felix Badio te toujou konn pale ak moun nan antouraj prezidan Jovenel Moïse. Li te pale tou ak aktyèl premye minis Ariel Henry ant 4:00-4:20 nan maten 7 jiyè a”. Epi gen lòt sous ki fè kwè li te pale tou ak chèf lapolis epòk la, Léon Charles. Nan bon lojik, lajistis ta dwe kenbe 2 moun sa yo nan prizon menm jan ak mèsenè yo ak tout ajan sekirite yo. Kounya lajistis dwe pase plim poul anba pye Badio pou l pale.
Yo dwe nou ti moso verite a, paske nou pa t janm bwè pwa a nou paka ap bay lapire!
Atik sa se pwopriyete prive ©️ Gwoup Medya MAGHAITI 2023
